Het doel is duidelijk: meer ruimte maken voor planten en dieren en tegelijkertijd het landschap versterken. Stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en lokale partners voeren hiervoor het Deltaplan Biodiversiteitsherstel uit.
Voor dit programma is in totaal €327.000 beschikbaar. Het geld wordt gebruikt voor het aanleggen en herstellen van zogenaamde groen-blauwe landschapselementen. Denk aan hagen, poelen, bomen, struiken en fruitboomgaarden.
Groene verbindingen voor dieren en planten
Biodiversiteit gaat niet alleen over de hoeveelheid planten en dieren. Ook de verbinding tussen natuurgebieden is belangrijk. Wanneer natuurgebieden met elkaar verbonden zijn, kunnen dieren zich makkelijker verplaatsen en kunnen planten zich verder verspreiden.
Een haag langs een weiland kan bijvoorbeeld een schuilplaats en voedsel bieden aan vogels, insecten en kleine zoogdieren. Een poel kan leefruimte bieden aan amfibieën en insecten. Bomen en struiken zorgen voor voedsel, nestgelegenheid en beschutting.
Zo kunnen kleine landschapselementen samen een groter netwerk van natuur vormen.
Agrarisch gebied biedt veel kansen
De Utrechtse Heuvelrug bestaat niet alleen uit bos en natuur. Rond het Nationaal Park liggen veel agrarische gronden en erven. Juist daar zijn volgens het Deltaplan veel mogelijkheden om de biodiversiteit te verbeteren.
Het werkgebied omvat naast het Nationaal Park ook de flanken en omliggende gebieden, zoals de Kromme Rijnstreek, Eemvallei, Gelderse Vallei en het Vechtplassengebied.
Deze gebieden vormen samen een landschappelijke eenheid. Water speelt daarbij een belangrijke rol. Regenwater zakt op de hoge zandgronden van de Heuvelrug de bodem in. Op de flanken komt dit water vervolgens als kwelwater weer omhoog.
Wat er op de Heuvelrug gebeurt, heeft daardoor ook gevolgen voor de gebieden eromheen.
Volledig vergoed
Een belangrijk voordeel voor grondeigenaren is dat de maatregelen volgens het programma volledig kunnen worden vergoed. De eigenaar hoeft geen kosten te maken voor de aanleg.
Daarnaast is er begeleiding bij het doorlopen van het proces. Daarmee wordt het voor agrariërs en andere grondeigenaren eenvoudiger om daadwerkelijk aan de slag te gaan.
Het programma wil vooral landschapselementen realiseren die passen bij het karakter en de cultuurhistorie van de verschillende gebieden.
Bijdrage aan groenblauwe dooradering
Met het Deltaplan wordt ook bijgedragen aan de provinciale ambitie om de zogenaamde groenblauwe dooradering van het landschap te vergroten. De provincie Utrecht wil in 2030 5 procent meer groenblauwe dooradering hebben en in 2050 10 procent.
Groenblauwe dooradering bestaat uit natuurlijke elementen zoals hagen, bomenrijen, sloten, poelen en andere landschapselementen. Samen vormen ze verbindingen tussen natuurgebieden.
Dat is belangrijk voor een landschap waarin natuur, landbouw en water beter met elkaar verbonden zijn.
Kleine maatregelen kunnen samen groot verschil maken
Een enkele haag of poel lost het probleem van de achteruitgang van biodiversiteit natuurlijk niet op. Maar wanneer veel grondeigenaren meedoen, kunnen honderden kleine maatregelen samen een groot netwerk vormen.
Daarmee ontstaat een landschap waarin dieren zich beter kunnen verplaatsen, planten meer ruimte krijgen en het agrarische gebied aantrekkelijker en robuuster wordt.
Voor grondeigenaren op en rond de Utrechtse Heuvelrug ligt er daarom een concrete kans: groen aanleggen zonder zelf voor de kosten op te draaien én tegelijkertijd bijdragen aan natuurherstel.
Bron: Stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, Deltaplan Biodiversiteitsherstel.
Meer informatie over het Deltaplan Biodiversiteitsherstel
